
Pas gati tre vitesh përplasje të përgjakshme, banorët e kryeqytetit sudanez përpiqen të rikthejnë jetën mes shkatërrimit dhe traumës
Pas afro tre vitesh lufte shkatërruese, Khartumi po përjeton një qetësi të brishtë, teksa banorët e tij përpiqen të mbijetojnë mes rrënojave të një konflikti që e ktheu kryeqytetin e Sudanit në epiqendrën e krizës më të rëndë humanitare në botë.
Luftimet shpërthyen më 15 prill 2023, kur Forcat e Mbështetjes së Shpejtë, të drejtuara nga gjenerali Mohammad Hamdan Daglo, i njohur si Hemetti, hynë në përplasje të hapur me ushtrinë kombëtare. Qyteti me rreth 8 milionë banorë u kthye në fushëbetejë, me bombardime, snajperë dhe dhunë të përditshme që detyruan miliona njerëz të largoheshin nga shtëpitë e tyre.
Sipas vlerësimeve ndërkombëtare, konflikti ka shkaktuar të paktën 200 mijë viktima dhe ka prodhuar një katastrofë humanitare pa precedent. Për muaj të tërë, Khartumi ishte një qytet i paralizuar, ku jeta normale u zëvendësua nga frika, uria dhe mungesa e shërbimeve bazë.
Në fund të marsit të këtij viti, ushtria rimori kontrollin e kryeqytetit, duke i dhënë fund luftimeve të drejtpërdrejta në qytet. Megjithatë, plagët e luftës janë ende të hapura. Ndërtesa të shkatërruara, rrugë të braktisura dhe komunitete të copëtuara dëshmojnë për intensitetin e dhunës që përjetoi qyteti.
Në ishullin Tuti, në bashkimin e Nilit të Bardhë me Nilin Blu, banorët kanë filluar të rikthehen në aktivitetet e përditshme. Peshkatarët hedhin sërish rrjetat, pompat e ujit punojnë për të vaditur tokat bujqësore dhe zhurma e armëve është zëvendësuar nga tingujt e jetës. Për shumë prej tyre, kthimi i natyrës dhe i kafshëve është shenjë se qyteti ende ka shpresë.
Megjithatë, trauma e luftës mbetet e thellë. Banorët tregojnë se mbijetesa ishte e mundur vetëm falë solidaritetit, improvizimit dhe vullnetit për të mos u dorëzuar. Edhe pse armët janë heshtur, e ardhmja e Khartumit mbetet e pasigurt, ndërsa vendi vazhdon të përballet me pasojat politike, ekonomike dhe shoqërore të konfliktit.
Për shumë sudanezë, ringritja e kryeqytetit nuk është vetëm rindërtim fizik, por një betejë për të rikthyer dinjitetin, jetën dhe shpresën në një qytet që ka paguar çmimin më të rëndë të luftës.
