Interesi për avionët luftarakë JF-17 dhe armët pakistaneze po rritet, por analistët paralajmërojnë se balancat rajonale dhe përplasjet mes aleatëve e bëjnë këtë zgjerim të vështirë
Pakistani po përpiqet të zgjerojë ndjeshëm praninë e tij ushtarake në botën arabe, nga Gadishulli Arabik deri në Afrikën e Veriut dhe Lindore. Një marrëveshje e mundshme prej rreth 1.5 miliardë dollarësh për shitjen e avionëve luftarakë dhe armëve ndaj ushtrisë së Sudan-it shihet si sinjal i qartë i kësaj kthese strategjike, në një konflikt që ka përfshirë vendin afrikan prej vitesh.
Në qendër të interesit është avioni luftarak JF-17 Thunder, prodhim i përbashkët i Pakistanit dhe Kinës, i cili ofron kosto të ulët, mirëmbajtje më të lehtë dhe aftësi moderne luftarake. Versioni më i fundit Block 3 konsiderohet avion i gjeneratës 4.5 dhe ka rritur ndjeshëm vëmendjen pas përplasjes së shkurtër ajrore mes Pakistanit dhe Indisë në maj të vitit të kaluar.
Një tjetër shtyllë e këtij zgjerimi është marrëveshja strategjike e mbrojtjes së ndërsjellë e nënshkruar me Arabia Saudite-n. Burime diplomatike dhe ushtarake thonë se Rijadi po shqyrton mundësinë e blerjes së JF-17 për të diversifikuar furnizuesit e tij të mbrojtjes, pavarësisht se vazhdon të investojë miliarda në avionë amerikanë dhe europianë.
Sipas analistëve, për Arabinë Saudite bashkëpunimi me Pakistanin shihet si mënyrë për të rritur ndërveprueshmërinë mes forcave ajrore dhe për të pasur më shumë fleksibilitet strategjik në një rajon ku besimi tek garancitë tradicionale të sigurisë po vihet në pikëpyetje.
Interesi nuk kufizohet vetëm në Gadishullin Arabik. Iraku ka shprehur zyrtarisht interes për JF-17, ndërsa raporte të ndryshme flasin edhe për negociata me aktorë në Libi. Kjo e vendos Pakistanin në një pozicion delikat, pasi rrezikon të furnizojë palë që janë në kampe të kundërta politike apo ushtarake, duke cenuar marrëdhëniet me aleatë të rëndësishëm rajonalë.
Ekspertët paralajmërojnë se pikërisht këtu qëndron sfida kryesore për Islamabadin. Në Sudan, ushtria mbështetet nga Arabia Saudite, ndërsa rivalët e saj kanë lidhje të dyshuara me Emiratet e Bashkuara Arabe. Në Libi, palët e ndryshme mbështeten nga fuqi rajonale që shpesh janë në përplasje mes tyre. Furnizimi me të njëjtat sisteme armësh në fronte të ndryshme mund ta detyrojë Pakistanin të ecë në një litar të hollë diplomatik.
Nga ana ekonomike, eksportet e mbrojtjes shihen si mundësi për të lehtësuar presionin financiar. Të dhënat zyrtare tregojnë një rritje të fortë të eksporteve të armëve vitet e fundit, ndërsa qeveria ka lënë të kuptohet se kontrata të reja shumë miliardëshe mund të forcojnë rezervat valutore dhe të ulin varësinë nga kreditë ndërkombëtare.
Megjithatë, jo të gjithë janë të bindur se ky interes do të përkthehet në marrëveshje konkrete afatgjata. Disa analistë e shohin valën e deklaratave dhe raporteve si pjesë të një narrative për të promovuar industrinë ushtarake pakistaneze, më shumë sesa si garanci për kontrata të sigurta.
Në një treg armësh gjithnjë e më multipolar, ku rivaliteti mes SHBA-së dhe Kinës po riformëson zgjedhjet e shumë vendeve, Pakistani po përpiqet të pozicionohet si alternativë pragmatike për shtetet që kërkojnë performancë, kosto të përballueshme dhe më shumë autonomi strategjike. Pyetja mbetet nëse ky zgjerim do të jetë i qëndrueshëm apo do të pengohet nga balancat e brishta politike të botës arabe.
About the Author
