
Nuk është ogur dhe as sulm, por një kurth vizual i rrezikshëm që shtohet sidomos në dimër
Zhurma e fortë “tok tok” në xham, sidomos gjatë muajve të dimrit, shpesh i frikëson njerëzit dhe lidhet me besëtytni apo “shenja”. Por në realitet, sipas shpjegimeve shkencore dhe organizatave të mbrojtjes së natyrës, bëhet fjalë për një fenomen krejtësisht tjetër dhe shumë më konkret.
Sipas specialistëve të Ligue pour la Protection des Oiseaux, zogjtë nuk përplasen në dritare sepse duan të hyjnë në shtëpi apo të sulmojnë. Ata thjesht nuk e shohin pengesën. Xhami krijon dy iluzione të rrezikshme: reflekton qiellin, pemët apo shkurret, duke i bërë zogjtë të mendojnë se po fluturojnë drejt një strehe të sigurt, ose është transparent, duke dhënë përshtypjen e një korridori të hapur.
Në dimër, ky rrezik rritet ndjeshëm. Temperaturat e ulëta rrisin nevojën për energji, ushqimi natyror pakësohet dhe zogjtë afrohen më shumë pranë banesave, aty ku gjejnë ushqyes, fruta apo pak mbrojtje nga era. Ky afrim i shton përplasjet me sipërfaqet e xhamta, veçanërisht kur drita është e ulët dhe reflektimet janë më të forta.
Shpesh ngatërrohet edhe ideja e “sulmit territorial”. Është e vërtetë që në pranverë disa zogj godasin xhamin duke sulmuar reflektimin e tyre, duke e marrë për rival. Por në dimër, në shumicën e rasteve, bëhet fjalë për aksident, jo për sjellje agresive.
Çfarë duhet bërë nëse një zog përplaset në dritare? Ekspertët këshillojnë ta vendosni përkohësisht në një kuti të ajrosur, në errësirë dhe qetësi, pa i dhënë ushqim apo ujë. Nëse pas një apo dy orësh nuk fluturon, duhet kontaktuar një qendër për shpëtimin e faunës së egër.
Zgjidhja më e mirë është parandalimi. Dritaret duhen bërë “të dukshme” për zogjtë, duke vendosur shenja, pika, vija apo rrjeta në pjesën e jashtme të xhamit. Siluetat e vetme të shpendëve grabitqarë zakonisht nuk mjaftojnë; nevojiten modele të rregullta që thyejnë reflektimin. Edhe mbyllja e perdeve ose zhvendosja e bimëve pranë xhamit ndihmon në eliminimin e efektit të “tunelit”.
Në fund, mesazhi është i qartë: një zog që përplaset në dritare nuk paralajmëron asgjë mistike. Ai tregon se mjedisi ynë i ndërtuar është kthyer në një labirint të rrezikshëm për jetën e egër. Dhe lajmi i mirë është se ky rrezik mund të ulet ndjeshëm me disa veprime të thjeshta dhe të menjëhershme.
