Buka mbetet një nga produktet më të konsumuara në tryezat amerikane dhe europiane, pavarësisht rritjes së çmimeve dhe debateve të vazhdueshme mbi ndikimin e saj në shëndet. Rreth 97% e familjeve në SHBA blejnë bukë çdo javë, ndërsa gjithnjë e më shumë konsumatorë po orientohen drejt varianteve që reklamohen si të shëndetshme, të pasura me fibra dhe proteina.
Por sipas ekspertëve të shëndetit metabolik, buka nuk është një ushqim i përshtatshëm për të gjithë.
Sipas dietologëve, rreth 75% e popullsisë amerikane është mbipeshë, obeze ose vuan nga diabeti i tipit 2, gjendje që lidhen drejtpërdrejt me rezistencën ndaj insulinës. Në këto raste, ushqimet me përmbajtje të lartë karbohidratesh, si buka, mund të përkeqësojnë gjendjen shëndetësore duke rritur nivelin e sheqerit në gjak.
Rezistenca ndaj insulinës ndodh kur qelizat nuk reagojnë më siç duhet ndaj insulinës, duke e bërë më të vështirë përdorimin e glukozës për energji. Kjo gjendje shpesh shoqërohet me shtim në peshë, lodhje, tension të lartë, çrregullime hormonale dhe ndryshime në lëkurë, edhe pse në disa raste nuk shfaq simptoma të dukshme.
Megjithatë, për rreth 25% të njerëzve që nuk kanë rezistencë ndaj insulinës, buka mund të jetë pjesë e dietës, por vetëm nëse zgjidhen variantet e duhura.
Ekspertët rekomandojnë dy lloje kryesore buke si alternativa më të shëndetshme:
Buka me drithëra të mbira. Kjo bukë përgatitet nga drithëra që janë lënë të mbijnë para përpunimit, çka rrit përmbajtjen e mineraleve si hekuri, magnezi dhe zinku, përmirëson tretjen dhe ul ndikimin në sheqerin e gjakut. Ajo ka një indeks glicemik më të ulët krahasuar me bukën e bardhë dhe është më e pasur ushqyeshëm.
Buka e thartë tradicionale. E përgatitur vetëm me miell, ujë, kripë dhe maja natyrale, kjo bukë përfiton nga procesi i fermentimit natyror, i cili ndihmon në përthithjen më të mirë të mineraleve, mbështet florën e zorrëve dhe ul rritjen e menjëhershme të sheqerit në gjak. Ekspertët theksojnë se duhet bërë dallimi mes bukës së vërtetë të thartë dhe produkteve industriale që imitojnë shijen, por nuk kanë të njëjtat përfitime.
Nga ana tjetër, paralajmërohet se shumë bukëra të reklamuara si “integrale” apo “me drithëra” janë në fakt të përpunuara dhe shkaktojnë rritje të ngjashme të sheqerit në gjak si buka e bardhë.
Për personat me rezistencë ndaj insulinës, specialistët rekomandojnë shmangien e bukës tradicionale dhe zëvendësimin e saj me alternativa me pak karbohidrate, si buka me miell bajamesh, kokosi, fara liri ose përdorimi i perimeve si zëvendësim për tortilla dhe simite.
Mesazhi kryesor i ekspertëve është i qartë: buka nuk është armike, por nuk është as ushqim universal. Zgjedhja e llojit të duhur dhe përshtatja me gjendjen shëndetësore janë çelësi për një dietë të ekuilibruar.
About the Author
