Mijëra protestues mbahen të ndaluar, ndërsa rasti i Erfan Soltanit kthehet në simbol të presionit ndërkombëtar ndaj Teheranit
Organizatat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut kanë ngritur alarmin për trajtimin e protestuesve të arrestuar në Iran, duke paralajmëruar se shumë prej tyre përballen me dhunë, keqtrajtim dhe presion për rrëfime të detyruara brenda sistemit të burgjeve të vendit.
Sipas aktivistëve, rreth 3 mijë persona janë ndaluar gjatë valës së fundit të protestave kundër regjimit iranian, ndërsa disa burime jozyrtare flasin për një numër edhe më të lartë arrestimesh. Burgjet ku mbahen të ndaluarit përshkruhen nga ish-të burgosur dhe organizata monitoruese si vende me mbipopullim ekstrem, mungesë kujdesi mjekësor dhe kushte çnjerëzore.
Në qendër të vëmendjes ndërkombëtare është rasti i protestuesit 26-vjeçar Erfan Soltani, i arrestuar gjatë demonstratave të janarit. Familjarët e tij deklaruan se u paralajmëruan për një dënim të mundshëm me vdekje, gjë që shkaktoi reagime të forta nga aktivistët dhe liderë ndërkombëtarë. Autoritetet iraniane më pas mohuan se ai është dënuar me vdekje, por pa sqaruar plotësisht statusin e tij ligjor.
Organizata si Amnesty International dhe Human Rights Watch raportojnë se dhuna fizike dhe psikologjike përdoret për të frikësuar të ndaluarit dhe për t’i detyruar ata të pranojnë akuza para se të dalin përpara gjykatës. Sipas tyre, këto praktika nuk janë raste të izoluara, por pjesë e një modeli të gjerë represioni.
Një nga burgjet më të përmendura në raportet e organizatave është Qezel-Hesar Prison, i cili prej vitesh akuzohet për shkelje të rënda të të drejtave të njeriut. Ish-të burgosur e kanë përshkruar atë si një vend ku frika përdoret si mjet kontrolli, ndërsa transparenca mungon pothuajse plotësisht.
Situata ka marrë edhe një dimension ndërkombëtar, pasi Donald Trump paralajmëroi se ekzekutimi i protestuesve mund të sjellë pasoja serioze për Iranin. Këto deklarata kanë shtuar presionin diplomatik mbi Teheranin, i cili ndërkohë vazhdon të mohojë akuzat për ekzekutime masive.
Sipas të dhënave të Amnesty International, Irani mbetet një nga vendet me numrin më të lartë të ekzekutimeve në botë, ndërsa organizatat e të drejtave të njeriut paralajmërojnë se arrestimet masive dhe dënimet e rënda po përdoren për të shtypur çdo formë kundërshtimi.
Aktivistët kërkojnë transparencë, qasje të pavarur në burgje dhe lirimin e protestuesve të arrestuar, duke theksuar se trajtimi i tyre është një test kritik për respektimin e të drejtave themelore të njeriut në Iran.
About the Author
