Temperaturat globale kanë kaluar për herë të parë kufirin 1.5 gradë Celsius për tre vite radhazi, shkencëtarët paralajmërojnë për përshpejtim të rrezikshëm të ngrohjes globale
Viti 2025 është renditur si viti i tretë më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë në nivel global, pothuajse në të njëjtin nivel me rekordet e viteve 2024 dhe 2023, sipas të dhënave të publikuara nga observatori evropian Copernicus dhe instituti amerikan Berkeley Earth.
Sipas shkencëtarëve, për herë të parë mesatarja e temperaturave në sipërfaqen e Tokës gjatë tre viteve të fundit ka kaluar mbi 1.5 gradë Celsius krahasuar me nivelin paraindustrial të periudhës 1850–1900. Ky kufi përfaqëson objektivin më ambicioz të përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit për klimën, të miratuar një dekadë më parë, dhe tashmë konsiderohet pothuajse i pashmangshëm që të tejkalohet në mënyrë të përhershme.
Ekspertët theksojnë se rritja e fortë e temperaturave mes viteve 2023 dhe 2025 është jashtëzakonisht e shpejtë dhe sugjeron një përshpejtim alarmant të ritmit të ngrohjes globale. Pasojat pritet të jenë gjithnjë e më të rënda, me valë të forta të nxehti, stuhi më intensive dhe ngjarje ekstreme klimatike më të shpeshta.
Sipas vlerësimeve të Copernicus, nëse trendi aktual vijon, tejkalimi i qëndrueshëm i kufirit 1.5 gradë Celsius mund të formalizohet deri në fund të kësaj dekade, shumë më herët nga sa ishte parashikuar më parë. Organizata e Kombeve të Bashkuara dhe shumë qeveri tashmë e kanë pranuar publikisht se ky prag klimatik do të kalohet.
Situata bëhet edhe më shqetësuese për shkak të zhvillimeve politike dhe ekonomike globale. Shtetet e Bashkuara, një nga ndotësit më të mëdhenj në botë, po tërhiqen nga bashkëpunimi ndërkombëtar për klimën nën drejtimin e Donald Trump, duke i dhënë përparësi politikave të lidhura me naftën dhe qymyrin. Ndërkohë, edhe në vendet e pasura, përpjekjet për uljen e emetimeve të gazeve serrë po ngadalësohen ndjeshëm.
Në Francë dhe Gjermani, reduktimi i emetimeve ka shënuar rënie në vitin 2025, ndërsa në SHBA rritja e përdorimit të centraleve me qymyr ka bërë që gjurma e karbonit të rritet sërish, duke fshirë përparime të viteve të mëparshme.
Përfaqësues të Copernicus kanë paralajmëruar se urgjenca për veprim klimatik nuk ka qenë kurrë më e madhe, ndërsa asgjë nuk tregon se viti 2026 do të sjellë një ndryshim pozitiv të trendit aktual. Shkencëtarët theksojnë se pa masa të menjëhershme dhe të forta globale, pasojat për mjedisin, ekonominë dhe shoqërinë do të jenë gjithnjë e më të rënda.
About the Author
