
Kleriku, intelektuali dhe burri i shtetit që la gjurmë të pashlyeshme në historinë e Shqipërisë
Sot përkujtohet ditëlindja e Fan Noli, një nga figurat më të ndritura dhe më komplekse të historisë shqiptare, i cili lindi më 6 janar 1882. Fan Noli mbetet një simbol i rrallë i ndërthurjes së mendimit politik, kulturës, letërsisë dhe besimit fetar në shërbim të kombit shqiptar.
I njohur si klerik, shkrimtar, përkthyes, diplomat dhe politikan, Noli ishte një nga arkitektët kryesorë të shtetit modern shqiptar. Ai shërbeu si Kryeministër i Shqipërisë në vitin 1924 dhe udhëhoqi qeverinë demokratike që synonte reforma të thella shoqërore, arsimore dhe institucionale, në një kohë të trazuar për vendin.
Kontributi i tij nuk u kufizua vetëm në politikë. Fan Noli ishte themelues i Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare, duke luajtur një rol kyç në shkëputjen e saj nga ndikimet e huaja dhe në forcimin e identitetit kombëtar. Përmes veprimtarisë së tij fetare, ai e shndërroi kishën në një vatër të gjuhës dhe kulturës shqipe.
Në fushën e letërsisë dhe kulturës, Noli la pas një trashëgimi të pasur përkthimesh, studimesh dhe veprash origjinale. Përkthimet e tij të Shekspirit, Servantesit dhe autorëve të tjerë botërorë konsiderohen edhe sot si kulme të gjuhës shqipe, ndërsa publicistika e tij mbetet aktuale për thellësinë e mendimit dhe kriticizmin ndaj realitetit politik e shoqëror.
Edhe pse një pjesë të madhe të jetës e kaloi në mërgim, Fan Noli nuk u shkëput kurrë nga çështja shqiptare. Ai mbeti një zë i fortë në mbrojtje të interesave të Shqipërisë në arenën ndërkombëtare dhe një frymëzim për brezat që besuan në një shtet të drejtë, të pavarur dhe europian.
Në ditëlindjen e tij, figura e Fan Nolit rikujton se idealizmi, kultura dhe vizioni politik mund të ecin së bashku, duke e bërë atë një nga personalitetet më të respektuara të historisë sonë kombëtare.
