Presidenti tajvanez paralajmëron rritje të shpenzimeve për mbrojtjen dhe e cilëson vitin 2026 vendimtar, ndërsa Kina e quan fjalimin të mbushur me gënjeshtra
Tensionet mes Tajvanit dhe Kinës janë rritur ndjeshëm në fillim të vitit 2026, pas deklaratave të forta nga të dy palët mbi të ardhmen e ishullit. Presidenti i Tajvanit, Lai Ching-te, deklaroi se vendi i tij është i vendosur të mbrojë sovranitetin kombëtar dhe të forcojë mbrojtjen, në një kohë kur Pekini ka intensifikuar presionin ushtarak dhe politik.
Deklaratat e Lait erdhën pas stërvitjeve ushtarake kineze të quajtura Justice Mission 2025, të zhvilluara përreth Tajvanit, si dhe pas thirrjes së presidentit kinez Xi Jinping për ribashkimin e Kinës me ishullin. Stërvitjet nisën vetëm pak ditë pasi Shtetet e Bashkuara njoftuan një paketë rekord prej 11.1 miliardë dollarësh ndihmë ushtarake për Tajvanin. Për herë të parë, ushtria kineze deklaroi se manovrat kishin për qëllim edhe parandalimin e ndërhyrjes së palëve të treta.
Në fjalimin e Vitit të Ri nga zyra presidenciale në Taipei, Lai theksoi se komuniteti ndërkombëtar po vëzhgon me kujdes vendosmërinë e popullit tajvanez për t’u vetëmbrojtur. Ai shtoi se Kina ka simuluar Tajvanin si kundërshtar të drejtpërdrejtë në stërvitjet e fundit, gjë që sipas tij tregon qartë nevojën për forcim të kapaciteteve mbrojtëse.
Presidenti tajvanez u bëri thirrje partive opozitare të mbështesin planin për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes me rreth 40 miliardë dollarë, një nismë që aktualisht është bllokuar në parlamentin e kontrolluar nga opozita. Ai theksoi se viti 2026 do të jetë vendimtar për Tajvanin dhe se vendi duhet të përgatitet për skenarin më të keq, duke shpresuar njëkohësisht për paqe.
Nga ana tjetër, Pekini reagoi menjëherë duke dënuar fjalimin e Lait. Autoritetet kineze e cilësuan atë si të mbushur me deklarata të pavërteta dhe provokuese. Kina vijon ta konsiderojë Tajvanin pjesë të pandashme të territorit të saj dhe ka paralajmëruar vazhdimisht se nuk përjashton përdorimin e forcës për bashkimin.
Në fjalimin e tij tradicional të Vitit të Ri, presidenti kinez Xi Jinping u shpreh se ribashkimi i Kinës me Tajvanin është një proces i pashmangshëm dhe një trend i kohës. Ai theksoi se ky objektiv nuk mund të ndalet, duke riafirmuar qëndrimin historik të Pekinit ndaj ishullit vetëqeverisës.
Pavarësisht tensioneve, Lai deklaroi se Tajvani mbetet i hapur për dialog dhe bashkëpunim me Kinën, por vetëm mbi baza të barabarta dhe dinjitoze, me kusht që Pekini të njohë ekzistencën e Republikës së Kinës dhe të respektojë vullnetin e popullit tajvanez për një jetë demokratike dhe të lirë.
About the Author
