Shkencëtarët thonë se struktura e thjeshtë e thyerjes e bëri goditjen jashtëzakonisht efikase, duke çliruar energjinë drejtpërdrejt në sipërfaqe
Tërmeti i fuqishëm që goditi Mianmarin në mars 2025 po konsiderohet nga shkencëtarët si një nga shembujt më “efikas” dhe më të rrezikshëm të aktivitetit sizmik të viteve të fundit. Ekspertët paralajmërojnë se mënyra se si u çlirua energjia e këtij tërmeti ofron mësime shqetësuese për të ashtuquajturin “Big One”, tërmetin e madh që pritet në zona të tjera të botës.
Sipas studiuesve, thyerja gjeologjike që u aktivizua ishte e thjeshtë, e drejtë dhe e pjekur, pa degëzime apo pengesa strukturore. Kjo lejoi që energjia sizmike të udhëtonte me shpejtësi dhe pothuajse pa humbje drejt sipërfaqes, duke shkaktuar dëme të rënda në një zonë të gjerë.
Një nga simbolet e shkatërrimit ishte ura historike Ava, e ndërtuar në vitin 1934, e cila u shemb pjesërisht dhe ra në lumin Irrawaddy. Për dekada me radhë, kjo urë kishte qenë lidhja e vetme mbi lumin për rajonin, çka e bën humbjen e saj edhe më domethënëse për banorët dhe infrastrukturën lokale.
Shkencëtarët shpjegojnë se pikërisht thjeshtësia e thyerjes e bëri tërmetin kaq të rrezikshëm. Ndryshe nga tërmetet ku energjia shpërndahet në mënyrë më kaotike, në këtë rast ajo u përqendrua dhe u transmetua drejtpërdrejt, duke rritur ndjeshëm intensitetin e lëkundjeve në sipërfaqe.
Sipas ekspertëve, ky mekanizëm është i ngjashëm me atë që pritet në disa zona shumë të populluara të botës, përfshirë rajone ku prej vitesh paralajmërohet për një tërmet të madh shkatërrues. Studimi i rastit të Mianmarit po shërben tashmë si referencë për të kuptuar më mirë rreziqet dhe për të përmirësuar masat e përgatitjes dhe ndërtimit antisizmik.
Mesazhi i shkencëtarëve është i qartë: nuk janë gjithmonë tërmetet më komplekse ato që bëjnë dëmet më të mëdha. Ndonjëherë, një thyerje e thjeshtë dhe e drejtpërdrejtë mund të jetë shumë më vdekjeprurëse.
About the Author
