Një letër e zbuluar drejtuar kryeministrit norvegjez trondit aleatët e NATO-s dhe përshkallëzon krizën mes SHBA-së, Evropës dhe Danimarkës
Presidenti amerikan Donald Tramp ka shkaktuar alarm të fortë mes aleatëve perëndimorë pas publikimit të një letre të pazakontë, ku shprehet se nuk ndihet më i detyruar të mendojë vetëm për paqen, pasi nuk iu akordua Çmimi Nobel për Paqen. Letra, e konfirmuar si autentike nga autoritetet norvegjeze, lidhet drejtpërdrejt me kërkesën e tij për marrjen e kontrollit të Groenlandës.
Sipas mediave në Norvegji, mesazhi i Tramp i është drejtuar kryeministrit Jonas Gahr Støre dhe përmban kërkesën që Danimarka t’i dorëzojë SHBA-së territorin autonom të Groenlandës, me argumentin se ishulli është jetik për sigurinë amerikane dhe nuk mund të mbrohet nga Rusia apo Kina.
Në letrën e tij, Tramp e lidh drejtpërdrejt refuzimin e Nobelit me ndryshimin e qasjes së tij, duke theksuar se ka bërë më shumë për NATO-n se kushdo tjetër që nga krijimi i saj dhe se tani aleanca duhet të veprojë në interes të Shteteve të Bashkuara. Ai vë në dyshim edhe të drejtën historike të Danimarkës mbi Groenlandën, duke e cilësuar pronësinë e saj si të bazuar vetëm në ngjarje të largëta historike.
Letra është shpërndarë nga stafi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare amerikane te disa ambasadorë evropianë në Uashington dhe më pas ka rrjedhur në media, duke shkaktuar panik dhe dyshime për vërtetësinë e saj. Këto dyshime u shuan pasi vetë kryeministri norvegjez konfirmoi se mesazhi ishte i vërtetë dhe ishte dërguar si përgjigje ndaj kundërshtimit të Norvegjisë dhe Finlandës për kërcënimet amerikane me tarifa.
Kriza është përshkallëzuar më tej pasi Tramp ka paralajmëruar vendosjen e tarifave ndëshkuese ndaj vendeve që kundërshtojnë marrjen e Groenlandës, duke përfshirë Britaninë e Madhe, Danimarkën dhe disa shtete të Bashkimit Evropian. Ky qëndrim ka sjellë reagime të forta nga liderët evropianë, të cilët paralajmërojnë se një veprim i tillë rrezikon të çojë NATO-n drejt një krize ekzistenciale.
Kryeministri britanik Keir Starmer i ka përcjellë personalisht Trampit se këto kërcënime janë të gabuara dhe minojnë sigurinë kolektive, ndërsa Danimarka dhe institucionet evropiane kanë deklaruar se Groenlanda nuk është në shitje dhe se Evropa nuk do të shantazhohet.
Situata në Arktik po shndërrohet në një nga përplasjet më të rrezikshme politike të dekadave të fundit, me diplomatë dhe ish-zyrtarë që paralajmërojnë se çdo përballje e hapur mes aleatëve për Groenlandën do të ishte goditje fatale për NATO-n dhe rendin ndërkombëtar të sigurisë.
About the Author
