Larg vëmendjes së mediave dhe skenës diplomatike të Gjenevës, Berna po përpiqet të ulë tensionet mes Beogradit dhe Prishtinës përmes bisedimeve jozyrtare
Në një qytet të vogël zviceran si Solothurni, larg protokolleve formale dhe kamerave të diplomacisë ndërkombëtare, po zhvillohet prej vitesh një dialog i heshtur mes Kosovës dhe Serbisë. Përfaqësues të lartë politikë nga të dyja palët janë parë të lëvizin së bashku pas takimeve konfidenciale, një skenë e pazakontë për një konflikt ku publikisht dominojnë qëndrimet e ashpra dhe retorika përçarëse.
Zvicra organizon këto bisedime dy deri në tre herë në vit, me synimin për të ndërtuar besim dhe për të krijuar kanale komunikimi mes figurave kyçe politike të të dy vendeve. Në këto takime marrin pjesë përfaqësues të qeverisë, opozitës dhe shoqërisë civile, ndërsa përzgjedhja e delegacioneve u lihet vetë palëve.
Dialogu i Solothurnit është zhvilluar për më shumë se një dekadë pa bërë zhurmë publike. Vetëm në vitet e fundit janë shfaqur informacione sporadike për ekzistencën e tij. Burime diplomatike konfirmojnë se në bisedime kanë marrë pjesë edhe figura të nivelit ministror, çka tregon peshën reale të këtij procesi joformal.
Qëllimi kryesor i këtyre takimeve nuk është arritja e një marrëveshjeje përfundimtare, por krijimi i një hapësire të sigurt për diskutim të sinqertë, larg presioneve politike dhe elektorale. Zvicra nuk imponon zgjidhje, por përpiqet të nxisë reflektim dhe mirëkuptim mes palëve, duke shtruar pyetje dhe duke hapur kanale komunikimi që mungojnë në arenën zyrtare.
Konflikti mes Kosovës dhe Serbisë mbetet i ngrirë që prej shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008. Politikat e forta të ndjekura nga qeveria në Prishtinë ndaj pakicës serbe, si dhe refuzimi i vazhdueshëm i Beogradit për ta njohur shtetësinë e Kosovës, kanë thelluar tensionet. Të dyja palët shpesh e përdorin konfliktin për qëllime të brendshme politike, duke e bërë të vështirë çdo ndryshim kursi.
Për Zvicrën, ky angazhim nuk është vetëm një akt diplomatik, por edhe një interes i drejtpërdrejtë kombëtar. Në vend jeton një diasporë e madhe kosovare dhe serbe, ndërsa Berna ka qenë e përfshirë prej vitit 1999 në misionin paqeruajtës në Kosovë përmes Swisscoy, një nga kontingjentet më të mëdha zvicerane jashtë vendit.
Edhe pse Bashkimi Europian mban rolin zyrtar në negociatat mes Kosovës dhe Serbisë, kontributi zviceran shihet gjithnjë e më shumë si plotësues dhe i dobishëm. Fillimisht i shikuar me skepticizëm nga Brukseli, dialogu i Solothurnit tani konsiderohet një kanal i vlefshëm për uljen e tensioneve dhe parandalimin e përshkallëzimeve në momente kritike.
Pas më shumë se një dekade bisedimesh, sfidat mbeten të mëdha dhe zgjidhja e konfliktit duket ende larg. Megjithatë, këto kontakte të vazhdueshme kanë krijuar njohje personale, komunikim të drejtpërdrejtë dhe mundësi për deeskalim, elementë që shpesh mungojnë në proceset formale.
Në një rajon ku konfliktet e pazgjidhura vazhdojnë të pengojnë integrimin europian, roli i heshtur i Zvicrës në Solothurn mbetet një përpjekje e vogël, por e qëndrueshme, për të mbajtur dialogun gjallë dhe për të shmangur përkeqësimin e situatës./NZZ
About the Author
